1534 Hen-36-107R
Vp huijden heeft Ae Ade zn.voor recht bekent, dat hij
Tade Here zoons wijfs moers Hors heeft gejaecht van zijn
hoij, mijt zijn honden ende een bonge, soe dat de hors
int water is gecomen ende daer doot vuijtgehaelt, Actum uts
 
 
1538 Hen-37-55L
Gesien ende met deligentie doerlesen het proces hangende
voir ons substituijt ende mederechteren van Hennaer
deradeel tusschen Fets Rommerts dochter van Blije
eijsersche ter eenre, vp ende tegens Sijbolt Doeije zoen
tot IJtens gedaegde ter anderen, bijroerende restitutie van
een swart bruijn hoirs met derdehalff witte foet
dait deijsersche vorschreuen allegeert dat sou bij eenen
Haije Pieter zoen inder nacht tusschen den maen
dach ende dingsdage voir palme lestleden affhandich
gemaeckt is ende den voornoemde Sijbolt Doeije zn. vercoft
heft ende beijde partijen voirschreuen makende eijsch van costen
luijt den acten ende actitate dair van voir ons
gesustineert ende ingebrocht. Ende als wij substi
tuijt ende meederechteren voirschreuen dan hebben geconside
reert ende masticeert wes men in desen bij hoeren toe
considereren ende masticeren soe decerneren ende
pronunceren wij mits desen onsen eijntelicken sentencie, dat
dat wij den voirnoemde gedaegde condemneren, om deijscherse
voirschreuen die voirschreuen hors frij schadeloes ende gesont ende
machtich volgen toe laten ende toe restitueren met
alle oncosten daer deijscherse om desen gedaen heeft
dwelcke wij nochtans holden tot onsen taxatie ende
moderatie Actum den 5en Julij anno uts
(krijgt later ook 7 caroligulden als oncosten toegewezen Hen-37-56L)
 
 
1541 Hen-37-105L
Jelte Andries tegen Douwe Lolcke
……………………………………
iniurum van loegeltael ouerspel ende schelmerije…………….
 
 
1543 Hen-37-132L
Vp huijden heeft Rijoerd Roerda voer Wibrich zijn dienstmaecht
inden questie die zij gedenct toe intenderen tegens Jelte
Menne zn. ende Menne zijn zoen toe Wommels om defloratie
vanden persoen van Wibrich voirschreuen, voir costen ende reconuentie tonder
pant gestelt tbeste stuck meedlant dat hij in Hennaerdera
deel heeft ende tzelue onder desen rechte submitteert Actum uts
 
 
 
1545 Hen-37-158R
Rechtzaak tussen Douwe Aelte zn. en Gorijs Piers zn.………………………..
Item ende datt dimpetrant smorgens nae datt dese dreijgementen geschiedt
waren bij zijn voorschreuen peert ware gecomen ende zage datt tselue zeer
gequetst was bouen in zijn mondt ende datt die tanden vuijtgesmeten
waren alsoe dattet jammerlijcken was bedoruen ende onnut gemaeckt soe date
geen coopmans guedt was ………………………………………..
 
 
1546 Hen-37-173L
Vp huijden heeft Luijthijen toe Rheen bekent voor recht datt hij een
echte wijff heeft alsnoch in leuende lijue zijnde ende datt hij nijt
een ander wijff handelinge heeft gehatt ende den selue geimpregneert
te hebben Actum uts
 
 
1558 Hen-39-63L
………………….enen Oene Rens zn. met een
metsken candleer een gat int hoeft te smiten ten
huijse van Wibe Lolckes, Dat hij oeck op een
lijckwech eenen Gerloff Wlbets zn. toegetogen hadde
mettet mes, dat hij oeck den steek van Sijurdt
Benedix zn. geschoert hadde alle nijet lange geleden
ende gemerckt dat alsulcke feijten ende inselentien nijet
behoerden ongestraft te bliuen……………………..
 
 
1569 Hen-39-110L
Vp huijden den 10en Junij 15 hondert 69 heeft Sibe Haije zn,
woenende bennen Oestereijndt ter presentie van Heer Douwe
Schettens pastoor in Oestereijndt als gronthere van wegen
sijn benefitie vanden huijsstede van Sibe zn., annoemen ende
nam aen mits desen omme ter kercken te gaen, ende
den godtsdiensten te hoeren ende voerts te leuen als
een catolijsche mensche, des heft den pastoer voorschreuen
hem gegunt dat hij wederomme mach huijsen ende bouuen
op sijn stede van sijne verbant huijs, versoekende
hieraff acte te boeck, dien hem gegunt es
 
 
1569 Hen-39-112R
In der saeken hangende voorden gerechte van Hennaerderadeel
tusschen Hans Jorrijt zn. tot Hidaerdt impetrant ter eenre tegens
Hottse Boete zn. woenachtich aldaer gedaegde ter anderen zijden
Dimpetrant allegerende seijde waerachtich te wesen datt hij in Sint
Lamberts merckt verleden ten huijse was van Sijuerdt Gerkens
herbergier in Bolswert bijden grietman ende Stapert als mederechter
van tdeel ende dissen gedaegde met meer andere verselschapt
was geueest, alwaer den gedaegde tegens hem beginnende
te gnorren ende porren ten laesten hem metter vuijst aen
thoeft sloege dat hij ter aerde storte ende in swiminghe
leggen bleeff, alsoe dat tgeselschap meijnende hem impetrant
doet gesmeten te wesen, soe hij ter aerden leggen bleeff
ende dapperlicken bloedende, hem ten huijse vuijt toechden
ende sleepten, alsoe dat te presumeren was dat hij dgedaegde
hem impetrant door gesmeten ende alsoe van tleuen ter
doot gebracht hadde, alsoe dat den gedaegde daer dien
wel verualle was in boeten tot dsuma van vijfftich
golden guldens …………………………………….
 
 
 
1575 Hen-40-294R
Inder saeken hangende voorden gerechte van Hennaer
deradeel tusschen Pieter Hidde zn. voor hem ende als vader
ende legittimus administrator van Jouke sijn soon
en het weeslijnt van Hessel Wattijes…………………..
Pieter Hidde seijde dat hij
ende sijn familie opten laesten dach Augusti anno 1575
omtrent tue vuijren nae noen doende waren in haren
hooij thuijs te halen, ende dat middeler tijde den gedaegde hun
beesten hadde doen gaen in Pieter Hidde's
nijgars in sekere stucke lants op het suijden
van sijn hiem leggende, ende alsoe hij den
beesten daervuijt solde doen friuen, hadde die
gedaegde hem verpoocht met forken
te naderen ende aen te vechten, stekende
hem door sijn cleren, slaende hem oock bloedich
ende blaw in sijn eijgen landen, ende tselue siende
die voorschreuen Jouke lopende vuijt sijn hoij werck
om het leuen van sijnen vader te slueren
es hij Jouke met een forcke in sijn luchter
borst gesteken ende geinfligeert geueest, alsoe
dat den aemtochte daervuijt ende in ginge
alsoe dat nijemants hem liff betroude
hebbende bouendien groete costen aen mijsterloon
gedaen ende suierte geleden, …………………….
…………..te boeten ende beteren
met dertich gouden guldens, ende bouen dien te
betalen den costen schaden ende intessen ter
cause van sijn wondinge gehat ende geleden
ende hem mede te restitueren het meijsterloon
dierhalue betaelt
de gedaegde ziet het heel anders
met gewelt was Pieter Hidde opten laesten Augustie anno 75 omtrent tue vuijren nae noen waren
gekomen om zijn peerden aen te tasten ende op te halen sonder
recht ende reden, ter wijlen hij in thoijen was, ende
dat ten seluen tijde voorschreuen Jouke seer stoutelicks met
een langen forcke van huijs gecoemen was, hem
gedaegde voorts aen te fechten, stekende
hem in sijn rechter arm een groete wonde tot
sijn lijffs pericule, daeraff hij groete meijsterloon
hadde moeten betaelen……………………..
De gedaegde voorts: .seijde hem taengeuen van
Pieter Hidde te ontkennen, ende dat nijet
befonden soude worden dat de gedaegde enige
jacke ofte scherpte aen hem gehat te hebben
alsoe dat hij tot sijn pretenste eijsch nijet
geraeckt noch te gefondeert waren, besonderen
soe hij Pieter nijet soude connen vertoonen
hem enige rechter ofte rechtsboode enige
wondinge, waer door hij geraeckt solde
sijn, vertoont thebben
Trecht …..vuijten naeme en
de van wegen
Gouverneuer Maijesteijt van Hispanijen ende Here van
Vrieslant, De gedaegde aanJouke te betalen die somme van dertich
gouden guldens met het meijsterloon
ende costen vanden wonde van Joucke…………
 
 
1579 Hen-40-331L
..….Hebbe Sacke tot Wirdum seijde dat hij in anno 1576 van Sneeck af
vuijt pinxter merckt te peerde gereden was, ende coemende
omtrent den huijssinge van Dirck Olferts zn.
dat dissen met hun complicen ende geassocieerde
hem opten Herene wech beriegent wesende
aldaer forslicken ende gewaltlicken genaedert
ende met opstekers ende anderssins met stocken ende
geueer aengefochten hadden, slaende hem
op sijn hooft met eenen stock, dat hem het bloet ouer sijn
wangen waer gelopen ende vermits dien van sijn peert ter
eerden viele ende sulx nijet genuegh sijnde hem deerlicken
hadden gewont ende diuerse wonden in sijn lichaem geinfligeert
alsoe oock dat sij hem sijn leuen solden hebben benoemen ende
geheel vermoert twaer saeke dat andere guede luijden hem
nijet ontset hadden gehat gelijck sij oock ofte enige
van hen sijn peert diuerse wondingen aengedaen
ende geinfligeert hadden, ende soe ……………..
de tegenpartij Tiete Meijnse zn. seijde
wel waer te wesen dat eenen Joannis Idts zn. tOostereijndt met
hem ende op sijn wagen in anno 76 vuijt pinxter merck
van Sneeck aff was gereden ende gecoemen sijnde omtrent
Dirck Olferts huijs, ende aftredende aldaer om nae huijs te
gaen, was Hebbe Sacke sittende op een wit peert ende
wel bij dranck sijnde bij hem gecoemen
ridende den seluen Joannis aen ende tegens hem questie makende
ende vuijt stekende sijn mes ende den voorschreuen Joannis alsoe aen ridende
ende hem inden sloot dringende dat hij naulicken sijn leuen
mochte beholden soe den voorschreuen Joannis als scheen
geen geweer bij hem hadde, omden (aanvaller) af te keren
sulx dat hij tselue siende, ende van sijn wagen
tredende om Joannis te ontsetten ende sijn leuen te
salueren ende twelck siende den aanvaller ende daermede
verlatende alsoe den voorschreuen Joannis hadde de aanvaller
hem opten heren wech genadert met
sijn mes inden hant hebbende ende voorts alsoe hem
aengefochten ende ingereden,dat hij om hem te befrijen
omsmitende met sijn sweep dien hij inden handt
hadde, den aanvaller geraeckt hadde op sijn
hooft ende den seluen aenvaller daermede tredende
van sijn peert hem genadert
ende wordende sijn mes quit ende tselue willende
witen hem seijde tselue
gestoeken te hebben seggende hem een dief te wesen
ende tsaemen worstelende, hadde den aanvaller
hem sijn mes van sijn schede genoemen
ende hem voorts daermede alsoe naderende ende
aenfallende, dat hij hem tleuen solde
hebben benoemen, twaer saecke hij
hem onder des annvallers peert nijet hadde
beschermt ende voorts ontlopen, alsoe dat den
aanvaller soe seer hem met het mes nae
stack da hij sijn eijgen peert raeckte
ende met het mes dede wonden, ende dat
mitler tijt bij hun oock gecoemen waren
eenen Idts Sicke zn. ende Lambert Sickes, siende
dat hij geen mes hadde ende hem nijet
mochte weren ende den aanvaller afkeren, sijluijden
tegens den aanvaller vechtende, ende in tselue doende den
aanvaller gewont hadden…………………………